کودک و زبان مادری-17

خانواده، لهجه ، گويش، زبان مادري

ســامانة زبان و دامنة واژگاني و سبک و شيوة کاربست کلمه و عبارت و جمله وگونة گفتاري و حتي ضرباهنگ آوايي به کارگيري واژه هــا و لحن هر يک، در هر خانواده، متفاوت اســت.

بنابراين ِ پيشه و شغل و نوع کار و جغرافياي فرهنگي و محيطي و جايگاه ِ اجتماعي ِ آن خانواده، در ساخت و سامان زبان افراد اثرگذار است و ِ اين اثربخشي، نقش خود را در زبان اطرافيان نيز بر جاي مي گذارد.

   دامنــة واژگاني کودک همچون قلک پول اوســت که روزانه اندوخته مي‌شود. پدر يا مادر، از همان خُرده ريزه اي که در چنته وجيب خود دارند، چيزي را بــه قلک کودک اضافه مي کنند.

بدين قياس، ســامانة ذهن و زبان کودک بر حسب همزيستي دراز آهنگ با پدر و مادر، کلمه ها، واژگان، اصوات و نشــانه هاي بسيار ديگري را از اين دو آبشخور اصلي خود وام خواهد گرفت.

براي مثال، اگر در يک خانواده، پدر خاستگاهي آذري و مادر خاستگاهي مازندراني يا مازني داشته باشد، زبان پدر و لهجه يا گويش مــادر در واژه، تکيه، آهنگ و لحن به فرزند آنان انتقال خواهد يافت.

بايد بدانيم کــه »اصطلاح گويشdialect )) در مورد تفاوت هاي تلفظي، دســتوري و واژگاني؛ و اصطلاح لهجه   accent ) ) در مورد تفاوت هــاي تلفظي گونه هاي زباني به کار گرفته شده است«. ( مدرسي، ،1400 ص 168)