یکی از معلّمان خوب و اثرگذارم در دوره ی دبیرستان، آقای ایرج اصغری(1320 -1399) بود که پانزدهم دی از میان ما خاکیان رفت. سال 1360 و 61 شمسی، در دبیرستان طالقانی در شهر ساری، در رشته ی فرهنگ و ادب، کلاس یازدهم و دوازدهم، دانش آموز بودم. «آقای ایرج اصغری» دبیر دستور زبان فارسی و آیین نگارش ما بود؛ مردی ...

چیستیِ متن هر چیزی که چرخههای کارخانهی ذهن را به کار اندازد، «متن» است؛ متن، دستمایهی خوانش و سرمایهی کُنشِ مغز است. از این دید، متن چیزی است که خواننده، بر پایهی خوانش خویش، بهرهای یا بازتابشی از آن را از برون به درون ذهن، میبرد؛ مثلاً هنگامی که در برابر دریایی میایستیم و به آن چشم میدوزیم، گسترهی ...

سطرهایی از کتاب: متنِ شنیداری: هنوز پرتو خورشید به درون شاخ و برگ درختان باغ نرسیده بود که من رسیدم و کنارشان نشستم. چشمم را بهxa0بوتههای گل، و گوش و هوشم را به صدای چهچهی روح انگیز بلبلکانِ لای شاخ و برگ درختان سپردم. در تماشای گل بوتهها چیز جالبی را دیدم. شاخههای پرخار و تهی از گل؛ تقریباً همهی بو...

زندگی و مرگ زبان زبان، زمانی از بین می رود که آخرین یا دومین نفری که به آن زبان صحبت می کند، می میرد؛ بدین دلیل که دیگر کسی برای گفت و گو باقی نمیماند. چیزی غیرعادی در باره ی زوال زبان وجود ندارد. جو

بازخوانی نوشته با عقل سرد اگر چیزی نوشتید، آن را حتماً با کمی فاصله و در چند زمان، بخوانید. یعنی بگذارید، نفستان تازه شود، عرقتان بخشکد و ذهنتان هوایی بخورد؛ آن گاه به سراغ نوشته بروید.xa0 «از بازنوی

واپسین روزهای پاییز را در شمال ترین شهر استان فارس، آباده(شهر ملّی منبّت سنّتی ایران) سپری کردم. رفتم تا به بهانه ی این که آخر پاییز است، جوجه ها را بشمارم! بر پایهی دعوت اداره ی آموزش و پرورش شهرس

بهای هر نَفَساین روزها همه ی رسانه ها و گمانه ها از چند و چون و بالا و پایین رفتنِ بهای ارز، می گویند و می نویسند و عمر عزیز را بر سرِ هیچ می بازند و در هوای ناپاک و سیاست زده، نفس می کشند و روز و شب را شماره می کنند! امّا راست آن است که گویی هنوز همچنان سخن سعدی شیرازی را باید به زر نوشت و بازخواند...

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِxa0إِذَا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زلزالها?1? آنگاه که زمین به لرزش [شدید] خود لرزانیده شود؛ وَ أَخْرَجَتِ الْأَرْضُ أَثْقَالَهَا?2? و زمین بارهاى سنگین خود را برون افکند؛ وَ قَالَ الْإِنْسَانُ مَا لَهَا?3? و انسان گوید [زمین] را چه شده است؟!(قرآن کریم، سورهی زلزال) x...

عدالت و جنایت در نگاه افلاطونxa0 xa0 عدالت یعنی هر کس کار مخصوص خود را انجام دهد و خلاف این، جنایت است. ما از آغاز کار که شالودهی شهر خویش را میریختیم؛ یک اصل کلّی مقرر داشتیم که اگرخطا نکنم، همانا اصل عدالت است و ما این طور گفتیم که هر یک فرد در شهر ما باید منحصراً یک کار داشته باشد؛ یعنی کاری که ط...

داستان بسیار جدّی و بسیار غمانگیز!«یکی بود یکی نبود، هزارپایی بود که با وجود آن همه پا، عجیب خوب میرقصید. این هزارپا، هروقت به رقص میپرداخت، جانوران جنگل، همه برای تماشا، گرد میآمدند و همه محوِ زیبایی رقص او میشدند؛ همه به جز لاکپشت، که رقص هزارپا را دوست نمیداشت. لاکپشت، پیش خود فکر کرد: چه طور میت...

بحثی در کاربست مَثَل یا ضرب المَثَلپیش از این، در زمینهی جایگاه مَثَل و مثلنویسی و اهداف بهرهگیری از آن در برنامه و محتوای درسی نگاشتهایم؛ اکنون چیستی مَثَل و ضرب المثل را از دیدِ توانشهای زبانی و کارکردهای آن در پروردنِ مهارتهای زبان، بررسی میکنیم. xa0مَثَل و ضربالمثل یکی از ظرفیتهای زایای زبانی اس...

مهارتهای شفاهی یا برون مَدرسی زبانزبانآموز، هنگامی که لب به سخنگفتن میگشاید و کلمه یا جملهای برزبان میآورد؛ آن کلمه یا جمله، محصول پویههای کارخانهی ذهن اوست که دریافتهای خویش راxa0به صورت فراوردهی تولیدی و برونداد یا صادرِ زبانی به گوش ما میرساند. رفتارهای کلامی و آوایی که در لحظات خاص از ما صادر می...

«ولتر»(1778-1694) حکیم و اندیشمند فرانسوی، گفت و گویی خیالی، سامان داده است میان یک فیلسوف با طبیعت که از راه پرسش و پاسخ، فرایند سخن را پیش میبرند. آنگاه که فیلسوف از برخی از کار و گفتار طبیعت به شگفتی در می افتد، طبیعت در واکنش به او سخن نغز و پرمغزی میگوید: «فرزند، این تعجّب به تو از این راه، دست...

یحیی دولت آبادی (درگذشته به سال 1297 قمری) درکتاب "تاریخ معاصر یا حیات یحیی "هنگام بحث از «امین الدوله و معارف عمومی» به نکاتی اشاره میکند که از دید بررسی سیر تاریخی آموزش و تألیف کتاب درسی هم قابل اهمّیت است، وی مینویسد: «امین الدوله در چند ماه اقامت آذربایجان، بهتر اقدامی که نموده، تأسیس مکتبی بود...

این روزها(تابستان 1396)، سر و کار ما با از راه رسیدگان جوانی است در دانشگاه فرهنگیان، که گویی میخواهند از ماه مهر، به جمع آموزگاران ایران بپیوندند؛ امید که پیوستنی فرخنده گام و خجسته فرجام باشد، این که که هستند و در چه پایهای از علم و دانش و معرفت ایستادهاند، در اینجا ما را با آن کاری نیست؛ چه، چند ...

کی بوده ای نهفته که پیدا کنم تو را؟! « دنی دیدرو»(1784-1713) از نویسندگان معتبر فرانسه و پدیدآور« دایرة المعارف»، سخنان لطیفی در « خداپرستی»( نه عیسی پرستی) دارد. از عبارات تامّل برانگیز و عارفانه ی «دیدرو» این کلمات است که در پایان کتابی که «در بیان حقیقت طبیعت» نوشته است، به صورت دعا آورده میگوید

تحلیل لحنی غزلی از سعدی: در بررسی بافتار آوایی هر متن و دست یابی به خوانشی رهوار، میباید سه گام را برداریم تا به چشم اندازی روشن از متن برسیم؛ این سه گام در واژه ی « محل» گرد آمده اند که سرواژه ای است از: مقام، حال و لحن. این که هر کدام، چه هستند و چه ساخت و سامانی دارند، در تازه ترین تالیف، آمده ا

برتراند راسل: چگونه مینویسم؟ یخشی از نوشته ی راسل را با ترجمه ی دریابندری، برایتان می نگارم تا در خوانشِ این کتاب، با من همسُفره و هم بهره شوید: «دستورهای سادهای است که به نظر من میشود به نویسندگان نثر مرسل توصیه کرد: xa0اوّل: اگر کلمهای کوتاه، افادهی معنیکند، هرگز کلمهی دراز به کار نبرید. دوم

صداي شما هنگام خوانش متن، بخشي از پيکره ي زيستي و شخصي شماست. هوايي که نفس مي‌کشيد، در تن شما جاري مي‌شود؛ رنگ و بوي افکار و احساسات شما را جذب مي‌کند و وقتي بيرون مي‌آيد، سرشار از جوهره ي وجود شماست. صدا و آهن

شکارگرانِ معنا اگر چه عالم پر از موضوع است و به هر سمت و سو بنگريم، موضوع هاي فراواني به چشم مي‌آيد؛ امّا بايد دانست كه موضوع‌يابي، كار آساني نيست؛ نگاهي خلاق و باريك‌نگر بايد داشته باشيم تا پديده‌ها را دگرگونه ببينيم. ما معمولاً