كارگاه تحليل فصل اوّل علوم و فنون ادبي پايه ي دهم
خواست ما از سازماندهي و نگاشت كارگاه هاي فصل، فرصت سازي براي رشد مانايي و پايايي آموخته ها و كسب مهارت عملي كالبدشكافي متن است. اين كارگاهها، فراخواني آموزه هاي درس ها و نيز يادياري و دست ورزي موضوع هايي است كه دانش آموزان در فرايند ياددهي-يادگيري، از آن گذشته اند.
1- جدول را كامل كنيد.
موضوع | شرح و توضيح |
نوع لحن | روايي - داستاني: جريان خواندن، با آهنگ نرم و کشش آوايي همراه است؛ به گونه اي كه ميل و رغبت شنونده را به شنيدن ادامه ي آن بر مي انگيزد و شوقي همراه با حالت انتظار در ذهن پديد مي آورد. |
قلمرو زباني | - به کارگيري سرا به جاي خانه، - كاربرد« درخورد» به جاي « درخور»، - جمله ها ساده و کوتاه، - کمي واژگان غيرفارسي، - زبان شعر ساده و روان. |
قلمرو ادبي | - به کارگيري آرايه هاي لفظي: جناس: باک، خاک - قالب شعري: مثنوي: هر بيت قافيه ي مستقل دارد. - استعاره: قفس - تشبيه: همچو پروانه، چون صدف، - مراعات نظير: كيميا، صدف و دُر، پربها. |
قلمرو فکري | به اين نکته مي رسيم که عارفان تعلق خاطر به دنيا و ظواهر دنيايي ندارند و در دنياي مادي كنوني وجود انسان هاي اهل معنا و معرفت، بسيار اندك شمار است. مردان راستين حق و دوستان حقيقي اندك و ناياب هستند. |
نتيجه گيري و تعيين نوع | نکته ي عميق معرفتي، اين است كه يار يکدل و روشن ضمير و حق شناس، بسيار با ارزش و گرانبهاست؛ مرد حق، تنهاست. اين شعر را مي توان در رده ي ادبيات« تعليمي- اندرزي» جاي داد. |
خانم نيّره سعيدي، سراينده ي شعر « در كتاب آمد كه در عهد قديم...» متخلّص به نيّر، نام پدرش سيد موسي ميرفخرائي معيّرالملک بود. تولد 1299 و در درگذشت 1371 شمسي؛ محل تولّد، تهران. تحصيلات ابتدائي و متوسطه را در تهران به پايان رسانيد، سپس از دانش سراي عالي تهران در رشته ي ادبيات فرانسه و فارسي، موفّق به دريافت درجه ي كارشناسي گرديد. براي ادامه ي تحصيل به پاريس رفت و بعد از چند سال به ايران بازگشت. وي به مدت دو سال مجله ي «بانو» را در تهران نشر داد که نخستين نشريه ي اختصاصي بانوان محسوب مي شود. مقالات و اشعار او در نشريات مختلف کشور به چاپ رسيده است. وي در تهران وفات يافت. از آثار اوست: شطرنج، ترجمه ي کازانوا و مجموعه شعر به نام «ترانه من».
2- حكايت را بخوانيد...
قلمرو زباني | قلمرو ادبي | قلمرو فکري |
-جمله ها کوتاه هستند. | -تضاد ميان: شادي و غم، خشكي و باران، سرد و گرم | پيام فكري حكايت سعدي را مي توان در سه دسته ي زير، خلاصه كرد: - مديريت خرج و دخل يا اقتصاد زندگي. - رعايت خردمندي و ادب رفتاري. -نصيحت پذيري و پرهيز از خيره سري. * بر پايه ي اين آموزه ها، حكايت سعدي از ديد درون مايه، در نوع «ادبيات تعليمي يا اندرزي» جاي مي گيرد. |
-کاربرد «را» به معني «براي»، | - تمثيل: اگر باران به کوهستان نبارد... - چو دخلت نيست، خرج .... | |
-کاربردهاي کهن: ملّاح، خشك رود، پيشماني خوردن | - کنايه: دم گرم من در آهن سرد او اثر نمي کند، سخن در گوش نياورد، با دو پاي در بند افتادن. |
برچسب:
نویسنده: هستی نصیری