آونگ بر صليب سوال-7

درنگي در خودارزيابي هاي درس هفتم علوم و فنون ادبي پايه ي دهم 

1-    شعر رودكي( مرا بسود و فرو ريخت...):

الف: ويژگي هاي ادبيبيت دوم:

-         تكرار واج «ن» (واج آرايي)،

-         اشاره به باور قُدَما (تلميح در بيت دوم و سوم)؛

ديگر ويژگي هاي ادبي شعر:

-         قافيه و رديف ساده دارد.

-         تكرار كلمه( واژه آرايي): زمانه، نحس، بود؛

-         تضاد ميان غم با شادي و نشاط؛

-         مراعات نظير( شاد، نشاط و طرب)؛

-         تشبيه (دندان به چراغ تابان، رودكي به هزار دستان).

    ب: ويژگي هاي زباني:

-         فارسي بودن بيشتر كلمات(كمي لغات عربي)؛

-         بيشتر واژگان، ساختمان ساده دارند: دندان، چراغ، نحس، كيوان، قضا، يزدان، شاد، غم، دل، نشاط، طرب، فراخ، ميدان، شعر، شاعر، خراسان، عصا و انبان.

-         سادگي زبان شعر، ( سادگي كلمات و كوتاهي جمله ها) ؛

-         كاربرد« بنوشت» در معناي پيمود و طي كرد؛

-          افزودن «ب» بر سر فعل ماضي(بسود، بريخت)؛

-         افزودن «ي» استمرار در پايان فعل؛ ندانستمي، رفتي؛

-         جمع بستن « چنين»، اين چنينان.

2-   نثر سفرنامه:

-         کوتاهي جمله ها .

-         بيان جزئيات و تفصيل سخن؛

-         افزودن «ب» بر سر افعال (برفتم، بخواند، بياورد، بپرسيد و بنوشت)

-         به کاربردن «را» در معني «هنگام» در جمله ي «چهاردهم صفر را به شهر سراب رسيدم».

-         به کاربردن «را» به معني « براي و به»: مرا حکايت کردند؛ هر معني كه او را مشكل بود( براي)، بعضي ديگر را آسيبي نرسيده بود( به ).

3- نثر قابوس نامه:

-         كوتاه بودن جمله ها؛

-         كمي واژگان عربي؛

-         کاربرد «اندر» به جاي «در»؛

-         جا به جايي اجزاي جمله: رسولي آمد از روم؛

-         به کاربردن کلماتي كه امروزه رواج كمتري دارند: طيره، بارداد، خدايگان؛

-         کاربرد «ب» اول فعل ماضي ساده(بنشست).